Uyuz
Uyuz hastalığı (Skabies); kaşıntılı döküntülerle seyreden, insandan insana bulaşmanın da olabileceği, toplu yaşam alanlarında daha çok kış aylarında yaygın görülen parazitik bir hastalıktır. Uyuz, insan gözü ile fark edilemeyen mikroskobik bir eklem bacaklı olan Sarcoptes Scabiei var. Hominis’in neden olduğu yaygın bir parazitik hastalıktır.
Kadın, erkek ayırımı yapmadan her iki cinste, tüm yaş gruplarında, tüm etnik gruplarda, tüm sosyoekonomik düzeylerde görülebilir. Ciddi salgınlar yapabilmesi nedeniyle özellikle bakım evleri, yurtlar gibi toplu yaşanan yerlerde ve sosyal düzeyi düşük topluluklarda daha sık görülür. Vücut savunma mekanizması iyi olmayan kişilerde ağır bir seyir gösterebilir.
Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
Uyuz, ciltte kaşıntıya neden olan bir parazit enfeksiyonudur. En yaygın olarak “Sarcoptes Scabiei” adlı parazitin neden olduğu bir cilt hastalığıdır. Uyuz, kaşıntı, döküntü ve kızarıklık gibi belirtilere yol açar. Gece kaşıntısı tipiktir. Ayrıca, uyuz böceği cildin altında tüneller kazarak ürer.
Uyuzun tedavisi genellikle ilaçlarla yapılır. İlaçlar, boyundan aşağı tüm vücut bölgelerine uygulanır ve parazitlerin öldürülmesine yardımcı olur. Ayrıca, uyuzun yayılmasını önlemek için giysiler, yatak takımları ve kişisel eşyalar yıkanmalı veya temizlenmelidir. Enfekte kişilerin yakın temasından kaçınılmalıdır.
Uyuz tedavisi için bir sağlık profesyoneline başvurmalısınız. Ayrıca, uyuz tedavisi sırasında enfeksiyonun yayılmasını önlemek için kişisel hijyen kurallarına dikkat etmek önemlidir.
Uyuz Hastalığı Bulaşıcı mıdır?
Kişiden kişiye genellikle 15-20 dakikalık bir sürede bile yakın temasla (aynı yatakta yatma, ele ele tutuşma gibi) bulaşabilir. Parazit kişiye geçtikten sonra ortalama 3-6 hafta gibi bir süreden sonra şikayet oluşturmaya başlar. Özellikle geceleri artan, sıcak banyo ve duş ile şiddetlenen kaşıntı en önemli klinik bulgusudur. El parmak araları, el bileğinin iç yüzü, koltuk altları, kulak arkaları, bel bölgesi, ayak bilekleri, ayaklar, kalçalar, kadınlarda meme uçları ve erkeklerde genital bölge kaşıntı ve lezyonların görülebileceği vücut bölgeleridir. En belirgin lezyonu parmaklar arasında dalgalı kirli bir çizgi halinde görülen, parazitin içinde yaşadığı, gri beyaz renkli, 1-10 mm uzunluğundaki tünel yapılarıdır. Bunun dışında deride küçük kabarıklıklar ve sertlikler, su toplamaları ve kepekli-kabuklu lezyonlar yapabilir.
Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi kişinin yaşına, bağışıklık sisteminin durumuna göre değişkenlik gösterir. Aynı yaşam ortamını paylaşan tüm aile bireylerinin, o anda aktif şikayetleri olmasa bile aynı anda tedavi edilmesi gerekliliği unutulmamalıdır. Doktorunuz yaşınıza, şikayetlerinizin durumuna göre size tedavi önerisinde bulunacaktır. Doktorunuza danışmadan ilaç kullanmayınız.
Tedavi Esnasında Nelere Dikkat Edilmelidir?
• Tedavide değişik ilaçlar kullanılabilmekle birlikte, hangi ilaç kullanılırsa kullanılsın uyulması gereken bazı kurallar vardır.
• Yerel tedavi ajanları kullanıldığında ilacın tüm vücut bölgelerine uygulanmasına dikkat edilmelidir.
• Kullanılan çamaşır ve çarşafların 60 derecede yıkanması ve ütülenmesi gereklidir.
• Yıkanamayacak eşyaların ağzı bağlı olan bir poşet içerisinde ortalama üç gün saklanması yeterli olacaktır.
• Başarılı bir tedavi sonrasında dahi hastalık bulgularının 2-6 hafta kadar devam edebileceği unutulmamalıdır.
• Aynı yaşam ortamını paylaşan kişilerin eş zamanlı tedavi edilmeleri çok önemlidir.
S.S.S
Sıkça Sorulan Sorular
Uyuz problemi ve tedavisi ile ilgili sıkça sorulan sorular
Uyuzun iyileşip iyileşmediğini anlamanın birkaç yolu vardır:
- Kaşıntı: Uyuzun en yaygın belirtisi kaşıntıdır. Tedaviye başladıktan sonra kaşıntıda azalma görülmesi, iyileşme işaretidir. Ancak kaşıntı hemen geçmeyebilir, tedaviye başladıktan birkaç gün sonra azalma olabilir.
- Ciltteki Lezyonlar: Uyuzun neden olduğu cilt lezyonları, tedavi sonrasında zamanla iyileşmeye başlar. Lezyonlardaki kızarıklık, kabarcıklar veya döküntüler tedaviye yanıt olarak azalır ve yok olur.
- Yeni Semptomların Yokluğu: Tedaviye başladıktan sonra, uyuzun yayılması ve semptomların artması durur. Yeni semptomların ortaya çıkmaması, iyileşmenin bir işaretidir.
*Ancak uyuzun tam olarak iyileşip iyileşmediğini kesin olarak belirlemek için doktorunuza danışmanız önemlidir. Doktorunuz size uygun tedaviyi belirleyecek ve iyileşme sürecinizi izleyecektir.
Bebeklerde ve vücut savunma direnci düşük kişilerde saçlı deri ve yüzü de içerecek şekilde tüm vücutta tutulum gözlenebilir. Erişkin hastada nadir olmasına karşılık, bebeklerde el içi -ayak tabanı ve yüz tutulumu olabilir.
Merak ettiğiniz sorularınız için bizimle iletişime geçin!
Bu sitede yer alan yazılar bilgilendirme amaçlıdır. Cilt hastalıkları ile ilgili konular hakkında bilgi almak için doktorunuza danışınız.